92 - وَ لا عَلَى الَّذِينَ إِذا ما أَتَوْكَ لِتَحْمِلَهُمْ . آيه . گروهى نمىخواستند از مصاحبت و مشاهدت رسول خدا بازمانند ، ليكن از درويشى و ناكامى ساز و برگ رفتن نداشتند ، آمدند و از سر سوز و نياز پرسيدند ، چون مقصود از رفتن به جنگ برنيامد ، اندوهگين شدند و دلتنگ برگشتند و گريستند . پير طريقت گفت : آه ، فرياد از روز بترى ، فرياد از درد واماندگى ، خدايا اين چه سوز است از بيم تو در جان ما ؟ در جهان كس نيست كه ببخشايد به روز زمان ما ، الهى ، دلى دارم پردرد و جانى پرنفير ، پس اين بيچاره را چه تدبير ؟ 98 - وَ مِنَ الْأَعْرابِ مَنْ يَتَّخِذُ ما يُنْفِقُ مَغْرَماً . آيه . انديشهء ناراست و خبث اعتقاد و همّت بد و مكر نهان ايشان بنگر ، كه چه فروآورد به سرشان ! چشم بر روز بد مسلمانان نهادند تا خود به روز بد رسيدند ، محنت و نقمت مسلمانان خواستند و خود همه محنت و نقمت ديدند ! اين است حكم خداى بزرگ كه گفته‌اند : آن‌كس كه به هر كسى چاه كند خود در او افتد ! 99 - وَ مِنَ الْأَعْرابِ مَنْ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ . آيه . خداوند طاعات و اعمال آنان را برشمرد و آن را بپسنديد و نجات ايشان در رحمت خود بست نه در اعمال ايشان ، پس چون ايشان را از دوزخ نجات دهد و به فضل خود در بهشت آرد ، بر ايشان نوازشى ديگر نهد و نعمتى ديگر دهد . [ آيات 110 - 100 ] ( تفسير لفظى ) 100 - وَ السَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهاجِرِينَ وَ الْأَنْصارِ وَ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسانٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَ رَضُوا عَنْهُ وَ أَعَدَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي تَحْتَهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها أَبَداً ذلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ . و پيشوايان پيشينيان از مهاجر و انصار و كسانى كه از آنان به نيكوكارى پيروى كردند ، خداوند از آنها خشنود و آنها هم از خداوند خشنود شدند ، و براى آنها بهشتهائى آماده كرد كه جويها از زير درختان آن روان است و در آن پاينده‌اند ، اين است پيروزى بزرگوار ! 101 - وَ مِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِنَ الْأَعْرابِ مُنافِقُونَ وَ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مَرَدُوا عَلَى النِّفاقِ لا تَعْلَمُهُمْ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْ سَنُعَذِّبُهُمْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ يُرَدُّونَ إِلى عَذابٍ عَظِيمٍ . از كسانى كه گرد شما هستند از عربهاى منافق و از مردم مدينه بر نفاق ايستاده و شوخ شده‌اند ! تو ( اى محمّد ) آنها را نمىشناسى ، ما آنان را مىشناسيم و آنان را دو بار عذاب خواهيم كرد ، آنگاه ايشان را به عذاب بزرگ بازبرند . 102 - وَ آخَرُونَ اعْتَرَفُوا بِذُنُوبِهِمْ خَلَطُوا عَمَلًا صالِحاً وَ آخَرَ سَيِّئاً عَسَى اللَّهُ أَنْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ . آيه . گروه ديگر از منافقان كه به گناهان خود اعتراف كردند و كار خوب و شايسته را با كار بد و خطا درهم كردند ، اميد است كه خداوند توبهء آنان را بپذيرد كه خداوند آمرزنده و مهربان است . 103 - خُذْ مِنْ أَمْوالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَ تُزَكِّيهِمْ بِها وَ صَلِّ عَلَيْهِمْ إِنَّ صَلاتَكَ سَكَنٌ لَهُمْ وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ از مالهاى ايشان صدقهء واجب ( زكات ) بگير تا آنها را به آن زكات پاك گردانى و هنرى و روز افزونى كنى ، و بر ايشان درود ده كه درود دادن تو بر ايشان آرامش دل است و خداوند شنوا و دانا است . 104 - أَ لَمْ يَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ هُوَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبادِهِ وَ يَأْخُذُ الصَّدَقاتِ وَ أَنَّ اللَّهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ . آيا ندانستند كه خداوند بازگشت از بندگان را مىپذيرد و صدقه‌ها را مىستاند و خداوند است توبه‌ده و توبه‌پذير و مهربان .